Bedplassen bij kinderen: oorzaken en wanneer hulp zoeken
Bedplassen is een van de meest voorkomende en meest onterecht schaamtevolle onderwerpen rond zindelijkheid. Het belangrijkste om te weten: het kind kan er niets aan doen, en in verreweg de meeste gevallen groeit het er vanzelf overheen.
Wanneer heet het bedplassen?
Van bedplassen (in medische termen enuresis nocturna) spreekt men doorgaans pas als een kind ouder dan ongeveer 5 jaar structureel ’s nachts nat blijft. Daarvoor is het een normale fase van nachtzindelijkheid die nog op gang moet komen.
Primair vs. secundair bedplassen
Bij primair bedplassen is het kind nog nooit langdurig ’s nachts droog geweest. Bij secundair bedplassen begint het opnieuw na een droge periode van minstens enkele maanden — dat kan samenhangen met een verandering, spanning of soms een lichamelijke oorzaak. Het onderscheid helpt bij het bepalen van de aanpak.
Oorzaken
- Erfelijkheid — bedplassen komt vaak in families voor
- Diepe slaap — sommige kinderen worden niet wakker van een volle blaas
- Hormoonritme — nog te weinig aanmaak van het hormoon dat ’s nachts urine remt
- Kleine of prikkelbare blaas
- Spanning of veranderingen — vooral bij secundair bedplassen
Wat kun je zelf doen
- Zorg voor een ontspannen sfeer zonder schaamte of straf
- Laat je kind vlak voor het slapen nog plassen
- Spreid drinken goed over de dag en beperk grote hoeveelheden vlak voor bed
- Gebruik een matrasbeschermer, zodat ongelukjes geen drama worden
- Betrek je kind bij het opruimen op een neutrale, niet-bestraffende manier
De plaswekker
Een plaswekker is een hulpmiddel dat afgaat zodra het kind begint te plassen, waardoor het na verloop van tijd leert wakker te worden bij een volle blaas. Het is een van de meest gebruikte methodes bij aanhoudend bedplassen, maar vraagt motivatie van kind en ouders en enkele weken volhouden. Bespreek het gebruik met de huisarts.
Wanneer naar de huisarts?
Overleg met de huisarts als het bedplassen na het 5e à 6e jaar aanhoudt, als je kind er zelf onder lijdt, als er opeens bedplassen begint na een droge periode, of als er andere klachten zijn zoals pijn bij het plassen of veel drinken en plassen. De huisarts kan lichamelijke oorzaken uitsluiten en helpen bij een aanpak.
Wat NIET te doen
Straf, boosheid of je kind laten schamen helpen niet en maken het vaak erger. Bedplassen is geen gedragskeuze. Een geduldige, ondersteunende houding is de belangrijkste bijdrage die je kunt leveren.